14|15 BAŤŮV INSTITUT – Muzeum jihovýchodní Moravy


W starym Muzeum jihovýchodní Moravy byłem ładnych kilka lat temu przy okazji jednej z pierwszy wizyt w Zlínie. Z tego, co pamiętam bilety tanie nie były, a ekspozycja… no cóż, dość skromna i składająca się prawie wyłącznie z butów, jakichś drobiazgów i tablic informacyjnych. Wiało nudą i wyszedłem mocno rozczarowany, bo po muzeum działającym w tak niezwykłym mieście, jakim jest Zlín spodziewałem się czegoś ciekawszego. Od tego czasu minęła prawie dekada. Muzeum przeniosło się do nowego budynku i teraz to już zupełnie inna bajka.

Nowe muzeum zajmuje duży, pofabryczny czteropiętrowy budynek numer 14, położony kilka kroków od sławnego mrakodarpu Baťův, czyli budynku numer 21. Wraz z bliźniaczo podobnym budynkiem numer 15 jest siedzibą organizacji 14|15 BAŤŮV INSTITUT, na którą składają się Muzeum Moraw Południowo-Wschodnich [Muzeum jihovýchodní Moravy], Wojewódzka Galeria Sztuk Pięknych [Krajská galerie výtvarného umění ve Zlíně] oraz Wojewódzka Biblioteka im. Františka Bartoše [Krajská knihovna Františka Bartoše]

Najważniejszą ekspozycją w muzeum jest ta poświęcona Baťom i ich fabrycznemu imperium,  „Zasada Bati – dziś fantazja, jutro rzeczywistość” [Princip Baťa – Dnes fantazie, zítra skutečnost]. Zajmuje ona całe 3 piętro budynku i wygląda imponująco.
Ekspozycja została podzielona na sześć części, które traktują o każdym aspekcie życia w Zlínie oraz wpływie firmy Baťův nie tylko na Republikę czeską ale i cały świat. Jednym z elementów wystawy, tym chyba najbardziej oczywistym jest kolekcja butów. Imponująca, bo liczy sobie ponad sześćset par, z różnych części świata. Kolejnym elementem wystawy jest fragment linii produkcyjnej oraz pracownia szewska. Rzecz jasna nie mogło zabraknąć modelu wzorcowego salonu sprzedaży. I na tym temat butów w zasadzie się kończy. Kolejnym elementem ekspozycji są tablice informacyjne o stylu życia wg. Bati, który dość mocno ingerował w życie osobiste swoich pracowników i niczego nie pozostawiał przypadkowi. Osoby zatrudnione w fabryce mieszkały w domach pomysłu Bati, robiły zakupy w sklepach Bati, spędzały wolny czas domach kultury, kinie i teatrze Bati. I leczyły się w szpitalu Bati. Choć wydaje się to nieco upiorne to w gruncie rzeczy, pomysł był świetny. Baťa stworzył to wszystko, by jego pracownicy nie mieli żadnych problemów i w pracy mogli skupić się na… pracy właśnie, ponieważ wierzył, że szczęśliwy pracownik to wydajny pracownik.
Osobna część wystawy została poświęcona studiu filmowemu oraz podróżom. Tak jak Praga ma swoje studio filmowe Barrandov, tak Zlín ma swoje. Początkowo w Zlinie produkowano filmy wyłącznie na potrzeby zakładów Bati. Były to filmy instruktarzowe oraz reklamy. Niektóre z nich można zobaczyć w jednej z dwóch sal projekcyjnych znajdujących się na terenie wystawy. Potem w studiu filmowym w Zlínie zaczęto produkować inne filmy, w tym animowane. W zlínskim studiu pracowali między innymi Karel Zeman oraz Hermína Týrlová, osoby, których nie trzeba przestawiać miłośnikom czeskiej kinematografii. W części poświęconej podróżom można zobaczyć przebieg podróży po świcie, jakie odbyli czescy inżynierowie-podróżnicy Jiří Hanzelka i Miroslav Zikmund. Kluczowym eksponatem tej części ekspozycji jest replika ich auta, Tatry model 87, którego egzemplarz oryginalny jest eksponatem w Narodowym Muzeum Techniki w Pradze.

Kolekcja butów zajmuje pokaźną część ekspozycji. Jednak nie jest to jedyne, co w muzeum można zobaczyć.
Osobno wyeksponowano buty z fabryk Bata.
W muzeum zgromadzono obuwie z całego świata.
Jeśli ktoś zmęczy się oglądaniem może zagrać w grę planszową.
Bata to nie jedynie buty, a także wyroby z gumy.
Płytki podłogowe ze sztucznego tworzywa także wymyślono w zakładach Bata.
Dzięki zamieszczonym w wielu miejscach kodom QR można było zyskać dodatkowe informacje na temat ekspozycji i eksponatów. Gościom przybywającym do muzeum prosto ze średniowiecza dodatkowe informacje udostępniane są w postaci papierowego przewodnika po ekspozycji.

Druga stała ekspozycja muzeum znajduje się na ostatnim piętrze muzeum i jest poświęcona życiu i pracy Františka Bartoše, pedagoda, językoznawcy i etnografa. Choć ta ekspozycja jest znaczniej bardziej uboga i nie tak spektakularna, warto poświęcić jej nieco uwagi. Mnie najbardziej zainteresował słownik dialektu morawskiego.

W muzeum organizowane są także wystawy czasowe. Obecnie prezentowana dotyczy leżącej niedaleko od Zlínie miejscowości uzdrowiskowej Luhačovice, które są największym uzdrowiskiem na Moravach.

Muzeum jihovýchodní Moravy jest miejscem, które warto odwiedzić. Wystawa dotycząca Bati jest znakomita i daje całkiem niezłe wyobrażenie o mieście i jego dość niezwykłej, choć krótkiej historii. Zlín jest ewenementem na skalę czeską, a być może i światową. Zdecydowanie warto poświęcić kilka chwil, by dowiedzieć się o co w tym wszystkim chodzi i czemu to miasto jest takie, jakie jest. A potem… ruszyć w miasto, by na własne oczy przekonać się o fenomenie Bati.


Muzeum jihovýchodní Moravy

informacje praktyczne (aktualizacja 08.11.2018)

Lokalizacja Adres: Vavrečkova 7040, 760 01 Zlín
Kod plus:6MF5+WH Zlin, Czechy
GPS:
 49°13’30″N, 17°39’32″E
Jak dojechać: Muzeum położone jest w centrum miasta, 200 m od stacji kolejowej Zlín střed i 300 m od dworca autobusów regionalnych. Pod budynkiem dostępna jest niewielka ilość bezpłatnych miejsc parkingowych. W razie potrzeby można skorzystać z taniego parkingu płatnego przy dworcu autobusowym.
Dostępność wtorek-niedziela: 10:00 – 18:00
poniedziałek: zamknięte
Cennik bilet normalny/ulgowy muzeum: 129/59 Kč
bilet normalny/ulgowy muzeum + galeria:  199/89 Kč
bilet normalny/ulgowy wystawy czasowe: 59/39 Kč
płatność kartą i gotówką
Internet WWW Facebook Instagram
Moja ocena ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Czas zwiedzania 3 – 4 godzin
Parking 300 m parking płatny
GPS: 49°13’28.8″N 17°39’43.3″E ; Kod plus: MF6+VR Zlin, Czechy
Bankomat 140 m MONETA Bank ⚠️ surcharge 195 Kč lub DCC
Gahurova 5265, 760 01 Zlín
160 m
 Česká spořitelna ⚠️ surcharge 125 Kč lub DCC
Jana Antonína Bati 5637, 760 01 Zlín
220 m Komerční banka ✅ brak surcharge, opcjonalne DCC
Jana Antonína Bati 5520, 760 01 Zlín
270 m Equa Bank ✅ brak surcharge, opcjonalne DCC
Jana Antonína Bati 5648, 760 01 Zlín
Wizytówka

Spodobało ci się te muzeum? Zeskanuj kod i dodaj adres wprost do telefonu.
Pieczątka turystyczna

Pieczątka turystyczna 14|15 BAŤŮV INSTITUT
Turistická vizitka
Turistická vizitka CZ-4206

Turistická vizitka CZ-4206.2
Turistická nálepka
Turistická nálepka No. 2369.1
Turistická nálepka No. 2369.2

Turistická nálepka No. 2369.3

Něco navíc…

Przy okazji wizyty w Muzeum jihovýchodní Moravy miałem okazję odwiedzić także kolejny ciekawy budynek – Památník Tomáše Bati. Powstał w 1933 roku w celu upamiętnienia Tomáše Bati, który 1932 roku zginął w katastrofie lotniczej. Początkowo w budynku mieścił się dom kultury, ale 1954 roku postanowiono urządzić w nim galerię sztuk pięknych i filharmonię. Skutek był opłakany, bo budynek miał kiepską izolację akustyczną i koncerty zakłócały dźwięki z zewnątrz. W 2011 roku na potrzeby filharmonii wybudowano nowy budynek, a po kolejnych kilku latach Památník Tomáše Bati postanowiono przywrócić do oryginalnego stanu. Prace są już prawie na ukończeniu, zakończono prace budowlane, pozostało tylko nieco prac wykończeniowych. Efekty są ciekawe, bo wnętrze budynku choć surowe jest bardzo klimatyczne.

A Ty co o tym sądzisz? Podziel się opinią i skomentuj!

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.